Strona startowa Domowego Ko禼io砤 Strona startowa Ruchu iat硂-痽cie
  
     
  Strona g艂贸wna    Aktualno艣ci    Rekolekcje    Za艂o偶yciel    Formacja    List DK    Galeria    Dom na Jagiello艅skiej  
  Diakonia    Linki    Wzajemna pomoc    Z 偶ycia Ruchu    W Ko艣ciele i 艣wiecie  
Formacja
Kr贸tko o DK
 
Zasady DK
 
Listy kr臋gu centralnego DK
 
Charyzmat i Duchowo艣膰 Ruchu 艢wiat艂o-呕ycie
 
Historia DK
 
Konspekty spotka艅 miesi臋cznych
 
Konferencje
 
Relacje
 
艢wiadectwa
 
Prezentacje
 


艢wi臋ta Paschy - cztery dni?

Rozpocz膮艂 si臋 Wielki Tydzie艅 - zbli偶a si臋 czas Triduum Paschalnego. Zach臋camy do lektury tekstu ks. Stanis艂awa Hartlieba omawiaj膮cego istot臋 poszczeg贸lnych dni sk艂adaj膮cych si臋 na czas Triduum Paschalnego.
Dzi臋kujemy ks. Wac艂awowi Dokurno za przys艂anie tego tekstu.

艢wi臋ta Paschy - cztery dni?
Na pytanie o dni stanowi膮ce Triduum mo偶na us艂ysze膰 r贸偶ne odpowiedzi. Dla jednych jest to czas od Niedzieli Palmowej do Wielkiej Soboty, dla innych: Wielki Czwartek, Wielki Pi膮tek i Wielka Sobota; jeszcze inni odpowiadaj膮, 偶e Triduum Paschalne tworz膮 cztery dni: od Wielkiego Czwartku do Niedzieli Zmartwychwstania w艂膮cznie. Gdzie le偶y prawda?
Si臋gnijmy do przekazu Ewangelii. U ka偶dego z Ewangelist贸w znajdziemy jednoznaczne wyja艣nienie. Pan Jezus m贸wi o trzech dniach swojej m臋ki, 艣mierci i zmartwychwstania. Wszyscy synoptycy zgodnie odnotowuj膮, i偶 Pan b臋dzie m臋czony, zabity i trzeciego dnia zmartwychwstanie.

Wiecz贸r pocz膮tkiem dnia
Jak te autorytatywne wypowiedzi Pana Jezusa pogodzi膰 z faktem, 偶e od Wielkiego Czwartku do Niedzieli Zmartwychwstania w艂膮cznie mamy cztery dni? Pomoc膮 wyja艣niaj膮c膮 t臋 zagadk臋 s膮 godziny podane przez wszystkich Ewangelist贸w odno艣nie do ukrzy偶owania i 艣mierci Chrystusa.
艢w. Jan odnotowuje: "oko艂o godziny sz贸stej" Pi艂at wyda艂 Jezusa, aby Go ukrzy偶owano. Synoptycy pisz膮: "Od godziny sz贸stej mrok ogarn膮艂 ca艂膮 ziemi臋 a偶 do godziny dziewi膮tej". Zapis m贸wi膮cy, 偶e od godziny sz贸stej do dziewi膮tej "mrok ogarn膮艂 ca艂膮 ziemi臋" nie wzbudza w艣r贸d nas 偶adnych emocji. Zdziwienie nast臋puje dopiero w贸wczas, gdy u艣wiadomimy sobie, 偶e 偶ycie i 艣mier膰 Pana Jezusa opisane zosta艂y w Ewangeliach zgodnie z kalendarzem czas贸w Chrystusa. Dzisiaj liczymy dob臋 od p贸艂nocy do p贸艂nocy; dwa tysi膮ce lat temu w ca艂ym cesarstwie rzymskim doba zaczyna艂a si臋 o zmroku, oko艂o godz. 18.00, a wi臋c sze艣膰 godzin wcze艣niej ni偶 obecnie. Aby otrzyma膰 prawdziw膮 godzin臋 m臋ki i 艣mierci Chrystusa, trzeba do godzin podanych w Ewangeliach doda膰 sze艣膰. A wi臋c "mrok ogarn膮艂 ca艂膮 ziemi臋" w samo po艂udnie - mi臋dzy godzin膮 dwunasta (6+6) a pi臋tnast膮 (9+6).
Od czasu Soboru Watyka艅skiego II Ko艣ci贸艂 odnosi podobny spos贸b liczenia czasu do ka偶dej niedzieli. Liturgicznie zaczyna si臋 ona pierwszymi nieszporami. Id膮c na Msz臋 艣wi臋t膮 w sobot臋 wieczorem uczestnicz臋 ju偶 w Eucharystii niedzielnej. Powinienem wi臋c odpowiednio dostosowa膰 do rzeczywisto艣ci tego wieczoru atmosfer臋 w moim rodzinnym domu.

Niedziela niedziel
Triduum Paschy (czyli trzy 艣wi臋te dni Paschy zwane Niedziel膮 niedziel), zaczyna si臋 tak偶e pierwszymi nieszporami. Ma to miejsce w czasie, kt贸ry wed艂ug kalendarza laickiego nazywamy Wielkim Czwartkiem, ale wed艂ug liturgii jest ju偶 Wielkim Pi膮tkiem. Msza 艣w. nazywana wielkoczwartkow膮, wed艂ug kalendarza liturgicznego, odprawiana jest ju偶 w Wielki Pi膮tek, podobnie jak w sobot臋 wieczorem odprawia si臋 niedzieln膮 Eucharysti臋.
W mszale 艂aci艅skim jest to graficznie bardzo wyra藕nie pokazane. Mamy tam Triduum, kt贸re obejmuje trzy dni. Dzie艅 pierwszy - zaczynaj膮cy si臋 w czwartek wieczorem Msz膮 Wieczerzy Pana, obejmuj膮cy t臋 Msz臋 艣w. oraz nabo偶e艅stwo M臋ki i 艢mierci w Wielki Pi膮tek o godzinie pi臋tnastej. Dzie艅 drugi - pi膮tek od godziny osiemnastej do soboty godziny osiemnastej; mamy w贸wczas tylko liturgi臋 godzin, nie ma Eucharystii. Dzie艅 trzeci - sobota od godziny osiemnastej a偶 do niedzielnego wieczoru; i w tym dniu Wielkiej Niedzieli (Niedzieli Zmartwychwstania) celebrujemy Msz臋 艣w. Wigilii Paschalnej (Rezurekcja Ko艣cio艂a Powszechnego), Msze 艣w. w dzie艅 oraz niedzielne nieszpory chrzcielne.
Tak rozumuj膮c 艢wi臋ta Paschy w Ko艣ciele obejmuj膮 trzy dni, a nie tylko Wielkanoc. Trzeba si臋 z t膮 "nowo艣ci膮" oswoi膰 i w konsekwencji dostosowa膰 do tego faktu: 1) styl 偶ycia i zachowanie poza Ko艣cio艂em, a wi臋c i w domu wprowadzi膰 艣wi臋to; 2) odpowiednio zaznaczy膰 to w kalendarzach; 3) modli膰 si臋, aby przyszed艂 czas, 偶e i w 偶yciu pa艅stwowym 艣wi臋ta b臋d膮 trwa艂y od czwartkowego wieczoru (od godz. 18.00) przez pi膮tek, sobot臋 do niedzieli wiecz贸r.

Pi膮tek w czwartek
Dla niekt贸rych najwa偶niejsz膮 Msz膮 艣wi臋t膮 roku nie jest Msza 艣w. Wigilii Paschalnej, lecz Msza 艣w. Wieczerzy Pa艅skiej w Wielki Czwartek. Jaka jest prawda?
W Ko艣ciele staro偶ytnego Rzymu w Wielki Czwartek nie odprawiano Mszy 艣wi臋tej.
Wielki Czwartek w staro偶ytnym Rzymie by艂 natomiast dniem pojednania pokutnik贸w. W ten spos贸b przygotowywa艂 on na najstarsz膮 i najwa偶niejsz膮 Msz臋 艣wi臋t膮 - Eucharysti臋 Wielkiej Nocy. T臋 odprawiano od czas贸w apostolskich. 艢wi臋ty Augustyn nazywa Msz臋 艣w. Wigilii Paschalnej - Matk膮 Wszystkich Wigilii, wszystkich czuwa艅, czyli wszystkich Mszy 艣wi臋tych.
Najstarsz膮 wzmiank臋 o Mszy 艣w. w Wielki Czwartek znajdujemy w dokumencie o pielgrzymowaniu Eterii do Ziemi 艢wi臋tej w latach 382-384. Wspomina ona o Mszy Wielkoczwartkowej, ale odprawianej nie w Wieczerniku na pami膮tk臋 ustanowienia Naj艣wi臋tszego Sakramentu, lecz pod Krzy偶em.
Teksty tej Mszy 艣w. m贸wi膮 do dzisiaj o m臋ce Chrystusa. Antyfona na wej艣cie brzmi: "Nam chlubi膰 si臋 nale偶y w Krzy偶u Pana naszego Jezusa Chrystusa". Antyfona na Komuni臋 r贸wnie偶 wspomina o Krwi i o m臋ce. Oba czytania - pierwsze ze Starego Testamentu o wydarzeniach paschalnych w staro偶ytnym Egipcie, a drugie z listu 艣w. Paw艂a - m贸wi膮 o Krwi. Tak wi臋c na Msz臋 艣w. Wieczerzy Pa艅skiej trzeba nam patrze膰 jak na Msz臋 艣w. wigilijn膮 Wielkiego Pi膮tku.

ks. Stanis艂aw Hartlieb
"Okruchy ze skarbca Liturgii", Pozna艅 2001, s.16-19.



© 2001-2013 Centralna Diakonia DK